حسن فراهانى

مقدمه 7

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

سخن ناشر تاريخ‌نگارى جز بر بنياد منابع اصل سامان نمىپذيرد . توليد و تعدد منابع براى دوره‌هاى اخير تاريخى ، به‌ويژه تاريخ معاصر ، كوشش شناخته‌شده ديگرى را براى پژوهشگر تاريخ در پى دارد كه همانا ارزش‌گذارى بر اصالت منابع و تمييز آنها از يكديگر است ؛ چراكه تداوم نظارت بر ارزش منابع ، با فراوانى آن ، نه تنها كم نمىشود ، بلكه فزونى مىيابد . مىدانيم كه چشمان تاريخ‌پژوهى با تكثر منابع بيناتر شده ، اما تلاشهاى پيش‌رو براى تعيين اصالت ، بر سختى كار پژوهشگر افزوده است . اين صعوبت زمانى دوچندان مىشود كه بدانيم در پس پرده پژوهشهاى تاريخى ، غير از حقيقت‌جويى ، قصدى از تاريخ‌سازى نيز نهفته است و تاريخ‌نگارى ، ناخواسته به يك رقابت ظاهرا فرهنگى اما سياسى - در باطن - تبديل گشته است . آن‌چه امروز در برخى پژوهشكده‌هاى علوم انسانى ، مراكز شرق‌شناسى و بنيادهاى فرهنگى مستقر در اروپا و امريكا ، با موضوع ايران فرآورى و توليد مىشود ، چيزى نيست كه با مهر علميت و شرايط وجدانى حاكم بر كار مورخان به دست آمده باشد . كوشش براى حفظ منافع سياسى ، ديگر اختصاص به مناسبات روزمره ندارد و راه به تاريخ معاصر گشوده است . ازاين‌روست كه تاريخ‌نگارى لايه و پوششى براى حفاظت از ديدگاهها و منافع توليدكنندگان پژوهشهاى تاريخى شده ، دامن آن‌را آلوده است . بايد اعتراف كرد كه ساحت تاريخ‌نگارى ما نيز از اين گزارش‌نويسيهاى تحقيق‌گونه به دور نيست . خوشبختانه اين‌گونه توليدات نامطلوب چه در بيرون مرزها نشر شده باشند و چه در داخل ، در نقاله زمان ، شناسايى شده ، كنار گذاشته مىشوند . مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى با ايمان به امر حق‌جويى و پژوهشهاى تاريخى مىكوشد به دور از ساده‌پسندى در توليد اثر ، با اتكاء به اسناد منتشر نشده ، آثارى به دست دهد كه در شمار منابع اصيل گنجيده ، رتبه شايسته‌اى در كنار ديگر منابع بيايد . كتاب حاضر با اين نگاه سخت‌پسندانه فراهم آمده ، در ميان دستان شماست . مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى